Google Gemini 4 Carbon’ni ishga tushirdi: kuchli, ammo pullik

10-noyabr kuni Google o‘zining yangi flagman modeli Gemini 4 Carbon’ga kirishni ochdi. Pullik dasturchilar, kompaniyalar, ilmiy-tadqiqot muassasalari va Google AI Ultra obunachilari endi Google AI Studio’dagi Gemini API, Gemini for Business, Gemini ilovasi (Qidiruvdagi AI funksiyasi bilan birga), shuningdek Antigravity platformasi orqali ulanishlari mumkin. Avval bu model faqat kiberxavfsizlik mutaxassislari uchun mavjud edi.

Google 30-noyabrgacha agressiv promo-tarif joriy qildi: 1 million kirish tokeni uchun 2 dollar va 1 million chiqish tokeni uchun 10 dollar, aksiyadan so‘ng tariflar ikki baravar oshadi. Raqobatchilar fonida boshlang‘ich narx jozibador ko‘rinadi: OpenAI’ning GPT‑6 Astra modelidagi token narxining taxminan beshdan bir qismi va Anthropic’ning Fable 5.2 modelidan qariyb to‘rtdan bir qismi. Carbon pastroq tarifli rejalar yoki bepul tarifga kiritiladimi, hozircha noma’lum. Batafsil ma’lumot uchun havola orqali tanishishingiz mumkin.

Mahalliy texnaralli va kuchli dollar

CoreWeave’ning har choraklik hisobotidan so‘ng texnologiya aksiyalari kuchli ko‘tarilish oldi: daromad 168% ga oshib, 3,7 milliard dollarga yetdi, kompaniya yil bo‘yicha prognozini yuqoriga qayta ko‘rib chiqdi va foyda bo‘yicha ko‘rsatkichlar kutilganidan yuqori bo‘ldi. Bu AQSh savdosida kompaniya aksiyalarini qo‘llab-quvvatladi va Nasdaq 100 indeksini qariyb 2% ga ko‘tardi. Biroq bu ralli hanuz lokal tusda qolmoqda: keng qamrovli xaridlar ko‘zga tashlanmayapti, yirik texnologik kompaniyalar baholanishi hanuz tarang, moliyalashtirish, reglamentlash va energiya bilan bog‘liq xatarlar saqlanib qolmoqda.

Shu bilan bir vaqtda dollar Fed siyosati bo‘yicha kutilmalar qayta baholanayotgani fonida kuchaymoqda. Inflyatsiyaning yuqori ko‘rsatkichlari va rasmiylarning keskin (hawkish) bayonotlari dekabr oyidagi foiz stavkasini oshirish ehtimolini qariyb 85% gacha ko‘tardi va pauza qilish uchun deyarli joy qoldirmadi. Shunday qilib, texnologiya bozoridagi optimizm kuchli dollar va davom etayotgan bozor noaniqligi bilan yonma-yon kechmoqda. Batafsil ma’lumot uchun havola orqali o‘ting.

Taqt, chiplari va Singapur

Microsoft 2025-yil iyunidan beri ilk bor bozor kapitallashuvi bo‘yicha Nvidia’ni ortda qoldirib, yana dunyoda 2-o‘rinni egalladi. Apple yetakchilikni saqlab qolmoqda, Nvidia esa bosh direktori Jensen Huang bilan bog‘liq josuslik mojarosi investorlar ishonchini larzaga keltirgach, uchinchi o‘ringa tushib ketdi.

Mojaro yana bir chuqurroq muammoni ham ochib berdi: yillar davomida Xitoy kompaniyalari Singapur va vositachilarning murakkab tarmog‘i orqali AQSh eksport nazoratini aylanib o‘tib, Nvidia’ning eng ilg‘or chiplariga kirish imkoniga ega bo‘lib kelgan. Rasmiy ravishda uskunalar mintaqaviy bulut provayderlariga "mahalliy foydalanish uchun" jo‘natilgan, lekin amalda ular ijaraga berilib, Xitoyga yo‘naltirilgan. Bir nechta yuridik shaxslar va resellerlar zanjiri Vashington nazoratini deyarli ijro etib bo‘lmas darajaga keltiradi va eksport taqiqlarini samarasiz qilib qo‘yadi. Batafsil ma’lumot uchun havolani kuzatib boring.

Nvidia mojarosi va qat’iy pozitsiyadagi Fed global bozorlarni larzaga keltirdi

Global fond bozorlarida yana pasayish kuzatilmoqda, asosiy sabab esa Nvidia atrofidagi misli ko‘rilmagan inqiroz bo‘lib turibdi. CEOning da’vo qilinayotgan nikohdan tashqari munosabatlari haqida xabarlar — u sheriklardan biri Xitoy foydasiga josuslikda gumon qilinayotgani aytilmoqda — fonida kuzatuv kengashi shoshilinch tekshiruv boshlab, voris nomzodlarini ko‘rib chiqmoqda. Janjal nafaqat chip ishlab chiqaruvchi gigant aksiyalarini keskin tushirib yubordi, balki yaqinda OpenAI va Anthropic haqidagi ijobiy xabarlar fonida tiklana boshlagan butun sun’iy intellekt sektorini ham pastga tortdi.

Qo‘shimcha bosim Federal Reserve tomonidan pul-kredit siyosatining qat’iylashuvidan kelib chiqmoqda. Treyderlar hozir deyarli to‘liq darajada dekabr oyida foiz stavkalarining oshirilishini narxlarga singdirishgan va mustahkamlangan dollar hamda yanada tajovuzkor choralar bo‘yicha taxminlar fonida investorlar foydani mahkamlashga o‘tishmoqda. Bunday makroiqtisodiy sharoitda Osiyo valyutalari va rivojlanayotgan bozorlar aktivlari sezilarli bosim ostida qolmoqda, bu esa ayrim markaziy banklarni o‘z milliy valyutalarini qo‘llab-quvvatlash uchun intervensiyaga majbur qilmoqda. Batafsil ma’lumot uchun havola orqali o‘ting.