Bitcoin narxi hanuz $70 000 dan pastda qolmoqda va bozorda bosimni kuchaytirayotgan omillar ro‘yxatiga yangi tahdid qo‘shildi. Bu safar u Federal Reserve tomonidan emas, balki bank sektorining o‘zidan kelmoqda. 12-noyabrda e’lon qilingan Nyu-York Federal Reserve tadqiqotida AQSh banklari likvidlik bosimi bo‘yicha modelga asoslangan indeks 2014-yilda kuzatilgan darajalarga qaytgani ko‘rsatildi. ETFlardan mablag‘ chiqishi va stablecoinlar taklifining qisqarishi fonida allaqachon yo‘qotishlarga uchrayotgan kripto bozor uchun bunday vaziyat zaifliklar bir vaqtning o‘zida bir nechta yo‘nalishdan namoyon bo‘layotganini anglatadi.
2022-yil boshidan beri ko‘rsatkichning o‘sishi banklarning yuqori likvidli aktivlari kamaygani, shu bilan birga barqaror bo‘lmagan moliyalashtirish manbalari va balansdan tashqari majburiyatlar oshgani bilan izohlanadi. Biroq, alohida hisob-kitob unchalik xavotirli bo‘lmagan manzarani ko‘rsatmoqda: agar 2022-yildagi foiz stavkalari bo‘yicha zarba qayta takrorlansa, banklarga qo‘shimcha kapitalga ehtiyoj 2023-yilgi 161 milliard dollarga nisbatan 151 milliard dollarni tashkil etishi taxmin qilinmoqda. Bu esa asosiy zaif nuqta kapital emasligini anglatadi. Aksincha, xavotir omonatlar va boshqa moliyalashtirish manbalari chiqib keta boshlagan taqdirda, banklarning bu resurslarni ushlab qolish qobiliyatiga qaratilgan.
Bitcoin bozoriga ehtimoliy uzatish mexanizmi kredit bozori orqali ishlaydi. Moliyalashtirish yanada qimmat va ishonchsiz bo‘lib qolgan sharoitda banklar kredit berishda tanlabroq harakat qiladi. Shu bank kreditlariga tayanadigan vositachilar uchun imkoniyatlar qisqaradi, ularning, jumladan, Bitcoin kabi xatarli aktivlarni saqlash istagi ham pasayadi. Bunday tanlab ehtiyotkorlik alomatlari allaqachon paydo bo‘lmoqda. Federal rezervning oktyabr oyidagi kreditlash bo‘yicha so‘rovi natijalari bank bo‘lmagan moliyaviy tashkilotlar bo‘yicha barcha toifalar kesimida kredit standartlari keskinlashtirilganini, katta va o‘rta biznes uchun standartlar esa deyarli o‘zgarmaganini ko‘rsatdi.
Shu bilan birga, tadqiqot Bitcoin’ga bevosita ta’sir qiladigan aniq moliyalashtirish tanqisligini aniqlamayotganini aniq aytib o‘tish muhim. Bank sektori zaifligining kripto bozoriga o‘tishi hozircha kuzatilgan fakt emas, balki mantiqiy xulosa sifatida qolmoqda.
Bu orada, moliyaviy sharoitlar banklarning bevosita ishtirokisiz ham keskinlashmoqda. Federal rezervning siyosiy stavkasi hozircha 3,75–4,00% diapazonida qolmoqda; federal fondlar bo‘yicha amaldagi stavka 11-noyabr kuni 3,88% darajasida bo‘ldi, 10 yillik G‘aznachilik obligatsiyalari daromadliligi esa 10-noyabrda 4,98% ga yetdi. 9-dekabr kuni 25 bazaviy punktga stavka oshirilishi bozor narxlariga allaqachon to‘liq kiritilgan, fyuchers bozorlari esa yanvar va mart oylarida ham qo‘shimcha oshirishlar kutilayotganini ko‘rsatmoqda. Shunday sharoitda bank sektori zaifligi navbatdagi stavka oshishidan ham avval bozordan talabni tortib olishi mumkin bo‘lgan uchinchi uzatish kanali sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Mening fikrimcha, mazkur tadqiqotning o‘zi zudlik bilan qulashga sabab bo‘lishi ehtimoldan yiroq. Biroq u rebound kutayotgan Bitcoin buqalari uchun eng kuchli dalillardan birini – arzonroq pul sharoitlari paydo bo‘lishi istiqbolini – zaiflashtiradi. Kredit spredlari nazorat ostida qolgan va moliyalashtirish shartlari barqaror bo‘lgan taqdirda, bosim o‘rtacha darajada bo‘lib turishi kerak. Bugun e’lon qilinadigan AQShning ishlab chiqaruvchi narxlari indeksi (PPI) esa ancha tezkor katalizator bo‘lib chiqishi mumkin.
Texnik tahlil va savdo bo‘yicha tavsiyalar
Bitcoin
Bitcoin texnik tahlili nuqtayi nazaridan, xaridorlar hozirda $69 400 darajasigacha tiklanishni nishonga olishmoqda, bu esa $71 100 tomonga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘lni ochadi. Bu darajadan yuqorida esa $72 900 mo‘ljalga olinishi mumkin. Narx shu darajadan yuqoriga chiqib ketsa, bu boqa yo‘nalishidagi bozor trendini tiklashga urinishlar borligidan darak beradi.
Agar Bitcoin pasaysa, men xaridorlar taxminan $68 200 atrofida bozorga kirishini kutaman. Narx yana shu hududdan pastga qaytsa, BTC tezda $66 500 tomonga yo‘nalishi mumkin. Keyingi va eng uzoq pastki maqsad taxminan $65 000 atrofida joylashgan.
Ethereum
Ethereum texnik tahliliga ko‘ra, narxning $1 974 dan yuqorida aniq konsolidatsiyasi $2 020 tomonga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘l ochadi. Keyingi va eng uzoq maqsad $2 093 atrofidagi eng yuqori daraja bo‘ladi. Narxning ushbu darajadan yuqoriga chiqishi boqa kayfiyatining kuchayishini va xaridorlar qiziqishining yangidan paydo bo‘layotganini bildiradi.
Agar Ether pasaysa, men $1 916 atrofida xaridorlar paydo bo‘lishini kutaman. Narxning shu hududdan pastga qaytishi ETHni tezda $1 872 tomonga surishi mumkin. Keyingi va eng uzoq pasayuvchi maqsad $1 834 atrofida joylashgan.
Diagrammada nimalar bor
- Qizil chiziqlar narx to‘xtashi yoki keskin reaksiya berishi kutiladigan qo‘llab-quvvatlash va qarshilik darajalarini ifodalaydi.
- Yashil chiziq 50 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha qiymatni ko‘rsatadi.
- Ko‘k chiziq 100 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha qiymatdir.
- Laym rangli chiziq esa 200 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha qiymatni bildiradi.
Narxning ushbu harakatlanuvchi o‘rtachalardan birortasini sinashi yoki kesib o‘tishi ko‘pincha harakatni to‘xtatadi yoki bozorga yangi impuls olib kiradi.
